Podobieństwo między językami i różnice indywidualne ucznia w nabywaniu słownictwa języka trzeciego

Konkurs: OPUS 18
Kierownik projektu: dr hab. Agnieszka Otwinowska-Kasztelanic
Okres realizacji: 2020-2023
Jednostka: Instytut Anglistyki

Choć na świecie jest wiele osób wielojęzycznych, samo uczenie się języka trzeciego jest bardzo złożonym procesem. Naukę języka trzeciego kształtują podobieństwa i różnice pomiędzy językami już znanymi (np. językiem ojczystym, polskim oraz językiem angielskim, który jest językiem obcym), a nowym językiem (np. włoskim). W skrócie, niektóre cechy znanych języków mogą być przeniesione do nowego języka drogą, tak zwanego, transferu. Proces ten może zarówno ułatwiać jak i utrudniać naukę tego języka. Na przykład te cechy znanych i nowych języków, które są siebie podobne mogą sprzyjać nauce, a te cechy które je różnią mogą być przeszkodą w nabywaniu nowego języka trzeciego. Ten obraz procesu nabywania języka trzeciego jest jednak bardzo uproszczony. Najnowsze badania wskazują, że wpływ znanych języków na naukę trzeciego języka może być kształtowany przez wiele dodatkowych czynników, takich jak okoliczności, w których języki są nabywane, poziom znajomości języków obcych oraz różnice indywidualne w zakresie zdolności językowych. Dokładny charakter tych złożonych zależności nie został jeszcze zgłębiony. Obecny projekt ma nadzieję to zmienić. Projekt ma na celu pogłębienie wiedzy o mechanizmach nabywania słownictwa języka trzeciego. W tym celu zaplanowane zostały obszerne badania z udziałem Polaków znających angielski jako język obcy i uczących się języka włoskiego jako języka trzeciego. Zbadamy czy i w jaki sposób znajomość języka polskiego i języka angielskiego kształtuje uczenie się włoskich słów, które są, lub nie są podobne do polskich i/lub angielskich. Po pierwsze, dzięki zastosowaniu dokładnych zadań psycholingwistycznych, zbadamy u uczniów poziom ich znajomości języków obcych i uzyskamy dane dotyczące ich zdolności do uczenia się języków (np. pamięci roboczej, funkcji pamięciowych itp.). Następnie sprawdzimy znajomość starannie dobranych słów języka włoskiego i zbadamy jak poziom biegłości językowej i zdolności do uczenia się języków wpływają na znajomość tych słów. Chcemy też stworzyć model znajomości słów i struktur w zależności od stopnia ich podobieństwa do języka polskiego i angielskiego. Dalej, w eksperymencie przeprowadzonym w klasie sprawdzimy jak słowa włoskie przyswajane są w warunkach naturalnych. W końcu, w laboratoryjnym badaniu eksperymentalnym, przyjrzymy się procesowi uczenia się włoskich słów od podstaw u Polaków, którzy znają angielski, ale nigdy nie uczyli się włoskiego ani innych języków romańskich (hiszpańskiego, portugalskiego, francuskiego, itp.). Podsumowując, nasze badania mają na celu zgłębienie mechanizmów przyswajania słownictwa języka trzeciego u osób dorosłych i przybliżenie nas do rozwikłania zagadek wielojęzyczności.