W Tlalokanie św. Franciszka – synkretyzm religijny i dialog międzykulturowy w chrześcijańskich tekstach “Catares Mexicanos”

Konkurs: Sonata 17
Kierownik projektu: dr Katarzyna Szoblik
Okres realizacji: 2022-2025
Jednostka: Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich

Przedmiotem badań prezentowanego projektu będzie zbiór pieśni spisanych w XVI wieku w języku Nahuatl (azteckim) wchodzący w skład manuskryptu znanego jako Cantares Mexicanos. Od momentu podboju ziem dzisiejszego Meksyku przez Hernanda Korteza rdzenna ludność zamieszkująca te tereny była sukcesywnie poddawana ewangelizacji, najpierw przez konkwistadorów, a następnie przez europejskich, głównie hiszpańskich, duchownych. Franciszkanie, Dominikanie i Augustianie, którzy jako pierwsi rozpoczęli te działania na wielką skalę, szybko zorientowali się, że Aztekowie dysponowali bardzo bogatą tradycją oralną, a ich system wartości nie był aż tak odmienny od chrześcijańskiego jak mogło się wydawać na pierwszy rzut oka. Razem ze swoimi indiańskimi uczniami zaczęli więc przystosowywać dawne modele utworów do nowych potrzeb. Śpiewano-taneczne performanse (cuicatl), które w czasach przed-hiszpańskich pełniły ważną rolę w przekazywaniu wiedzy o przeszłości i umacnianiu tożsamości kulturowej grupy, okazały się doskonałym narzędziem ewangelizacyjnym. Jednakże, właśnie ze względu na ich zakorzenienie w tradycji przodków, były one jednocześnie również przestrzenią, w której Indianie mogli przemycać elementy dawnego kultu w sposób niezauważalny dla braci zakonnych. Podstawowym celem projektu jest analiza procesu tworzenia pieśni o tematyce chrześcijańskiej zawartych w badanym manuskrypcie, a także ich roli w procesie ewangelizacji.