Zarządzanie danymi

Zarządzanie danymi

Dane badawcze (Research Data) – określenie odnosi się do wszelkich zarejestrowanych materiałów w formie faktografii, teksty, liczby, obrazu, dźwięku uznane za niezbędne do oceny wyników badań naukowych. Wyróżnia się dane surowe (zebrane lub powstałe jako rezultat badań) oraz dane, które zostały poddane obróbce.

Rodzaje danych: nagrania audio oraz video, fotografie, dokumenty tekstowe, notatki, dane liczbowe, ankiety, kwestionariusze, oprogramowanie, protokoły, opisy, próbki, metadane.

 

Otwarte dane badawcze (Open Research Data) – określenie odnosi się do wszelkich zarejestrowanych materiałów, które zostały wykorzystane do pracy naukowej i do których jest otwarty bezpłatny dostęp. Takie dane są zbierane i udostępniane w repozytoriach danych badawczych.

 

Metadane –informacje będące opisem zbioru danych (zawierające np. autora, tytuł, datę, itp.). Informacje te są konieczne do (1) katalogowania danych uzyskanych w czasie badań naukowych, (2) określenia danych, które są udostępniane celem ułatwienia korzystania z nich przez innych użytkowników.

 

Dokumentacja – wszelkie informacje związane z zastosowaną metodologią badań, ich przebiegiem, i kontekstem oraz sposobem organizacji danych.

 

Plan zarządzania danymi (Data Management Plan – DMP) – plan opisujący jak dane badawcze są gromadzone i przechowywane w czasie trwania projektu praz po jego zakończeniu.

Powinien zawierać:

  • sposoby pozyskiwania danych
  • rodzaje pozyskiwanych lub tworzonych danych
  • sposoby przechowywania danych
  • sposoby opisu danych
  • kwestie etyczne i prawne
  • sposoby udostępniania danych


Ochrona danych


Jeżeli planowane badania zakładają gromadzenie i/lub przetwarzanie danych wrażliwych (tj. ujawniających pochodzenie rasowe/etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne/światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych, dane genetyczne, dane biometryczne identyfikujące osoby fizyczne, dane dotyczące zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej) należy zadbać o ich ochronę.

Regulacje dotyczące ochrony danych wrażliwych na Uniwersytecie Warszawskim znajdują się na stronie https://odo.uw.edu.pl/.

 

Dostęp, archiwizacja, ponowne użycie danych badawczych

 

Pozyskane i zebrane dane w czasie trwania projektu badawczego powinny być możliwe do ponownego wykorzystania na opisanych warunkach (FAIR Data). W tym celu należy zapewnić dostęp do danych poprzez ich udostępnienie (w czasie trwania projektu lub po jego zakończeniu) oraz opisanie.

 

Narzędzia i repozytoria (polecane przez BOB)

 

  • DMPTool – narzędzie online służące tworzeniu planów zarządzania danymi
  • DMPonline – kreator planów zarządzania danymi badawczymi
  • RepOD Repozytorium Otwartych Danych archiwizujące i udostępniające dane wytworzone, zebrane i opracowane na potrzeby badań naukowych
  • Zenodo Repozytorium danych badawczych umożliwiające naukowcom archiwizowanie i dzielenie się opracowanymi danymi badawczymi

 

Więcej informacji oraz przykładowe odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku NCN

Wytyczne do uzupełnienia PLANU ZARZADZANIA DANYMI we wniosku NCN