Kotwica transformacji: hydroelektrownia Itaipu jako prekursorka Zielonego Nowego Ładu terytorialnego

Konkurs: PRELUDIUM 20
Kierownik projektu: mgr Paweł Arkadiusz Wiechetek
Okres realizacji: 2022-2025
Jednostka: Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich

Niniejszy projekt badawczy mierzy się z problemem przełożenia makro-dyskursu ZNŁ na konkretne międzysektorowe działania, w ramach konkretnych terytoriów, inicjowane przez lokalne podmioty “państwa przedsiębiorczego”. Analizowana jest również adekwatność “zorientowanej na misje” polityki terytorialnej z okresu Wielkiej Depresji w odniesieniu do obecnie proponowanych rozwiązań. Punkt wyjścia stanowi stworzony na potrzeby projektu model teoretyczny tzw. organizacji kotwiczącej (“Anchor”), łączący w sobie założenia nurtów sektorowego i terytorialnego. (Transition) Anchor miałby zatem dynamizować i nadawać spójny charakter procesowi wdrażania NZŁ w obrębie swojej strefy wpływów. Badanie weryfikuje możliwość wdrożenia tego typu rozwiązań w kontekście sektora energetycznego, który przez część obserwatorów postrzegany jest jako hamulec (“veto incumbent”), przez innych natomiast jako potencjalna awangarda ZNŁ.

Model “zorientowanej na misję organizacji kotwiczącej” testowany jest w ramach analizy przypadków 3 państwowych przedsięwzięć energetycznych: Tennessee Valley Authority (TVA) stanowiąca najbardziej emblematyczną inicjatywę rooseveltowskiego Nowego Ładu (1933-1944); Itaipu Binacional, która adaptuje model TVA do kontekstu współczesnej agendy rozwojowej (2003- 2016); oraz Kostarykański ICE. W ramach każdego z 3 przypadków analizowana jest tzw. “konfiguracja KMR” (kontekst-mechanizm-rezultat). Konfiguracje są badane przy użyciu metody rozszerzonego przypadku (ECM) opartej na ujęciu etnograficznym. Badania terenowe obejmują m. in. prowadzenie obserwacji uczestniczącęj, wywiadów, focus groups, jak również realizację eseju audiowizualnego. “Konfiguracje KMR” zaobserwowane w ramach studium przypadku Itaipu, porównywane są kontrfaktualnie (scenariusze alternatywne w ramach tego samego przypadku); retrospektywnie (w odniesieniu do przypadku TVA) i prospektywnie (w odniesieniu do przypadku ICE). Wynikiem badań ma być nowy ugruntowany empirycznie model “zorientowanej na misję organizacji kotwiczącej” (rekonstrukcja teorii).